Manifest: ouderbetrokkenheid is niet genoeg

De samenwerking tussen ouders en onderwijsprofessionals staat steeds meer onder druk, terwijl iedereen hetzelfde doel deelt: de ontwikkeling en het welzijn van kinderen. Peter de Vries schreef samen met Naomi de Vries een manifest. Dit manifest richt zich niet op ouders of hun betrokkenheid, maar op de kwaliteit van het contact tussen ouders en onderwijsprofessionals. Het pleit voor een herijking van hoe professionals met die samenwerking omgaan door het professioneel handelen van leraren en scholen te versterken.

De samenwerking tussen ouders en onderwijsprofessionals staat al jaren hoog op de agenda. Er worden beleidsstukken geschreven, protocollen aangescherpt en trainingen georganiseerd om ouders meer te betrekken bij school. Toch groeit bij veel leraren, schoolleiders en ouders het gevoel dat deze benadering steeds minder oplevert. De praktijk is weerbarstig: verwachtingen botsen, gesprekken lopen vast en de relatie tussen school en ouders komt onder druk te staan, terwijl iedereen in de kern hetzelfde wil: het welzijn en de ontwikkeling van het kind.

Dit manifest vertrekt vanuit een ongemakkelijke maar noodzakelijke constatering: ouderbetrokkenheid als dominant denkkader piept en kraakt. De focus is te eenzijdig komen te liggen op wat ouders zouden moeten doen. Daarmee blijft een cruciale vraag onderbelicht: hoe handelen wij als professionals in de samenwerking met ouders?

Het manifest Ouderbetrokkenheid is niet genoeg verschuift dat perspectief bewust. De aandacht gaat niet uit naar het veranderen, activeren of sturen van ouders, maar naar het professioneel handelen van onderwijsprofessionals in het contact met ouders. De kwaliteit van die relatie blijkt doorslaggevend. Beter professioneel handelen door onderwijsprofessionals maakt het verschil.

Met de introductie van Parentagogiek wordt dit professionele handelen expliciet benoemd en gepositioneerd. Parentagogiek staat voor een nieuw vakgebied dat zich richt op de kennis, houding en vaardigheden die nodig zijn om zorgvuldig, gelijkwaardig en verantwoord samen te werken met ouders. Niet als trucje, niet als bijzaak, maar als een wezenlijk onderdeel van goed leraarschap en schoolbeleid. Het maakt zichtbaar dat ouders geen ‘lastige randfiguren’ zijn en ook geen ‘educatieve partners’ in de klassieke zin, maar ouders: primaire opvoeders met wie onderwijsprofessionals samenwerken vanuit verschillende rollen en verantwoordelijkheden.

Samen met Naomi de Vries ontwikkelde ik dit manifest om die verschuiving scherp te maken. Het manifest laat zien waarom een herijking nodig is, waar het huidige denken tekortschiet en welke keuzes dat vraagt van scholen, opleidingen en beleidsmakers. Het is een uitnodiging tot reflectie en tot handelen: minder kramp, minder protocollen, meer vakmanschap en professionele stevigheid in de relatie met ouders.

Lees hier het hele manifest.